Osoba bezrobotna ma prawo do:

• otrzymania pomocy w uzyskaniu odpowiedniego zatrudnienia,
• korzystania z poradnictwa zawodowego i Klubu Pracy,
• korzystania z kursów zawodowych organizowanych przez Urząd Pracy,
• ubiegania się o sfinansowanie szkolenia na indywidualny wniosek lub w ramach pożyczki szkoleniowej,  
• ubiegania się o prawo do zasiłku dla bezrobotnych,
• ubiegania się o dotację na rozpoczęcie własnej działalności gospodraczej,
• ubiegania się o inne świadczeń przewidzianych w ustawie dla osób bezrobotnych

Osoba bezrobotna ma obowiązek:

• zgłaszania się do właściwego powiatowego urzędu pracy w wyznaczonych przez przez urząd terminach w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy (pojęcie odpowiedniej pracy – oznacza to zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, które odlegają ubezpieczeniom społecznym i do wykonywania których bezrobotny ma wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe lub może je wykonywać po uprzednim szkoleniu albo przygotowaniu zawodowym dorosłych, a stan zdrowia pozwala mu na ich wykonywanie oraz łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin, za wykonywanie których osiąga miesięczne wynagrodzenie brutto, w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy) lub innej formy pomocy proponowanej przez urząd lub w w innym celu wynikającym z ustawy i określonym przez urząd pracy, w tym  potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. W przypadku bezrobotnego będącego dłużnikiem alimentacyjnym, w rozumieniu przepisów o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, wyznaczony termin nie może być dłuższy niż 90 dni.
• poddania się badaniom lekarskim mającym na celu ustalenie zdolności do pracy.
• do zwrotu kosztów szkolenia, którego nie ukończyła z własnej winy, chyba, że powodem nieukończenia szkolenia było podjęcie zatrudnienia.
• przedstawienia we właściwym powiatowym urzędzie pracy świadectwa lub zaświadczenia o ukończeniu szkolenia w terminie 7 dni od dnia wystawienia zaświadczenia lub dyplomu ukończenia szkolenia - jeżeli była skierowana na szkolenie
• pisemnego zawiadomienia w ciągu 7 dni powiatowego urzędu pracy o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub o złożeniu wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz o zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego albo utratę prawa do zasiłku. Bezrobotny, który podjął zatrudnienie, inną pracę zarobkową lub działalność gospodarczą bez powiadomienia o tym właściwego powiatowego urzędu pracy, podlega karze grzywny.
• bezrobotny, który w okresie krótszym niż 10 dni przebywa za granicą lub pozostaje w innej sytuacji powodującej brak gotowości do podjęcia zatrudnienia, ma obowiązek uprzedniego powiadomienia o tym powiatowy urząd pracy pod rygorem pozbawienia statusu bezrobotnego. Zasiłek za ten okres nie przysługuje. Całkowity okres zgłoszonego pobytu za granicą oraz braku gotowości do pracy z innego powodu nie może przekroczyć łącznie 10 dni w okresie jednegoroku kalendarzowego.

• składania lub przesyłania powiatowemu urzędowi pracy pisemnego oświadczenia o przychodach pod rygorem odpowiedzialności karnej oraz innych dokumentów niezbędnych do ustalenia jego uprawnień doświadczeń przewidzianych w ustawie w terminie 7 dni od dnia uzyskania przychodów.

• osoba, która pobrała nienależne świadczenia pieniężne obowiązana jest do jego zwrotu w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Za nienależnie pobrane świadczenia uważa się:
  a) świadczenie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach.
  b) świadczenie wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów, albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowy urząd pracy przez osobę pobierającą to świadczenie,
  c) zasiłek, dodatek szkoleniowy, stypendium lub inne świadczenie pieniężne finansowane z Funduszu Pracy, wypłacone osobie za okres, za który nabyła prawo do emerytury lub renty, jeżeli organ rentowy, który przyznał świadczenie, nie dokonał jego pomniejszenia. Kwoty nienależnie pobranych świadczeń podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

• w każdym przypadku zmiany miejsca zameldowania lub pobytu bezrobotny obowiązany jest zawiadomić powiatowy urząd pracy, w którym jest zarejestrowany, podając aktualne miejsce zameldowania lub pobytu.
• osoba, która ma zamiar zmienić miejsce zameldowania lub pobytu, informuje powiatowy urząd pracy, w którym jest zarejestrowana, o terminie tej zmiany i składa wniosek o przesłanie odpisów karty rejestracyjnej oraz innych dokumentów do powiatowego urzędu pracy właściwego ze względu na planowane miejsce zameldowania lub pobytu.
• osoba, która zmieniła zameldowanie lub miejsce pobytu, zgłasza się w powiatowym urzędzie pracy, właściwym dla aktualnego miejsca zameldowania lub pobytu, w terminie 14 dni od dnia zmiany miejsca zameldowania lub pobytu.
• w przypadku czasowej niezdolności do pracy, bezrobotny obowiązany jest zawiadomić powiatowy urząd pracy w terminie 2 dni i przekazać powiatowemu urzędowi pracy zaświadczenie o tej niezdolności wystawione na odpowiednim wzorze – ZUS ZLA.

Podstawa prawna: art. 33 ust. 3, art. 74, art. 75 ust. 3, ust. 6, art. 76 ust. 1- 9 ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. nr 69, poz 415 z późn. zm.)